با عرض  سلام خدمت تمام دوستان مکانیکی علی الخصوص ساخت و تولیدی :

از این پس ، با حل چند مسئله ی نمونه از برخی دروس دوره ی کارشناسی با هدف تثبیت مطالب آموخته شده در خدمت شما خواهیم بود. به این امید که انگیزه ی بیشتری برای مطالعه در این زمینه ها،ایجاد شود.


با عرض  سلام خدمت تمام دوستان مکانیکی علی الخصوص ساخت و تولیدی :

از این پس ، با حل چند مسئله ی نمونه از برخی دروس دوره ی کارشناسی با هدف تثبیت مطالب آموخته شده در خدمت شما خواهیم بود. به این امید که انگیزه ی بیشتری برای مطالعه در این زمینه ها،ایجاد شود.

 

در ابتدا با درس انیورسال شروع می کنیم :

داستان زیر مملو از غلط است. با مطالعه ی آن هرجا که به مطلبی برخوردید که به نظرتان غلط می آمد ، جمله ی معروف "غلطه آی غلطه " را با صدایی بلند تکرار نمایید! در پایان تعداد آن ها را با جوابی که در انتهای متن آمده تطبیق دهید.

 

اوس محمود سرمایه داری است که چندی بیش ، از شروع به کار کارگاهش نمی گذرد، وی در نظر دارد با انجام تغییراتی کارگاهش را برای گرفتن یکی از گواهینامه های ISO  آماده کند در این راستا از شما به عنوان مهندس ساخت و تولید دعوت کرده که بازدیدی از تجهیزاتش به عمل آورید تا نواقص احتمالی را به ایشان گوشزد کنید.

در کارگاه :

اوس محمود : خیلی خوش اومدید آقای مهنس، بیا یید اول دسگاه تراش آ مونو نشونتون بدم. این تراش خیلی خوبیه همه جور عملیاتی رو از کف تراشی و سولاخکاری گرفته تا برقوزنی رو بدون توقف ماشین و باز و بسته کردن قطعه کار انجام می ده . می دونید اسمش چیه ؟ اما متاسفانه تا شما لب به سخن گفتن می گشایید ، اوس محمود که قصد نشان دادن اطلاعاتش به شما را دارد و می خواهد ثابت کند مهندس ها هیچی ... یشون نیست (با عرض پوزش از جامعه ی مهندسین) خودش جواب می دهد : اسمش ماشین کاروسله ، خارجیه!

 ( بله ! ندای شما به گوشمان رسید و ما را رو سفید کردید به همین ترتیب ادامه می دهیم:)

ایشان با نشان دادن دو ماشین تراش مرغک دار ادامه می دهد و زمانی که شما از انتهای دستگاه حفره ی توخالی اسپیندل را براندازمی کنید،آقای اوس محمود می پرسند علت تو خالی بودن اسپیندل رو می دونی؟ و بلا درنگ خود پاسخ می دهد : سه تا دلیل داره که یکیش یادم نیست: اول به خاطر کم کردن از وزن اونه و دومی شم به خاطر آسون تر شدن تعمیرات شه. شما می پرسید لقی اسپیندل را چگونه تنظیم می کنید ؟ و ایشان در پاسخ می فرمایند : جناب مهنس اسپیندل که اصلا نباس لق باشه اما اگه یاتاقان آمون لغزشی باشه از کفه های دو تیکه ی مخروطی که با مهره سفتش می کنیم استفاده می شه و اگه یاتاقان غلتکی داشتیم از یه بوش آستردار که به صورت پرسی روی اسپیندل جا زده می شه لقی رو می گیریم.

شما اجازه می گیرید و ماشین تراش را روشن می کنید ، در همین حین می پرسید که ماشین تراز شده ؟ و اوس محمود جواب می دهد : این ماشینا تراز نمی خواد چون بستر شون از جنس چدن سفیده و لرزش آ رو خودش جذب می کنه.

با نگاهی به اطراف کارگاه متوجه وجود یک ماشین پیشانی تراش که بلا استفاده در گوشه ای قرار دارد ، می شوید و می پرسید : چرا آن تراش رو نمی یارید تو سرویس ؟

اوس محمود در جواب می گوید : آها ! اونو می گید؟ مهنس این ماشین مال کارگاه آقا جون خدا بیامرزمه ، بدرد نمی خورند یاتاقان آشون زود خراب می شه در ثانی سوار و پیاده کردن قطعات بزرگ رو این ماشین آ سخته.                                                                                                                                                                                                                                                                             

در کنار ماشین تراش دیگر که اپراتوری در حال پیشانی تراشی یک قطعه است ، می ایستید و زمانی که کار او تمام شد ، قطعه را تحویل می گیرید و متوجه وجود یک زایده ی استوانه ای شکل در وسط قطعه کار می شوید ، رو به اوس محمود می کنید و از ایشان می پرسید : شما این تراش را قبول می کنید ؟ فورا اپراتور می گوید : اوستا نمی دونم امروز چرا هر چی قطعه تراشیدیم یه زایده وسطش در می یاد. اوس محمود با تشر به او می گوید : پسر مگه بت نگفتم این ابزار آ جنسشون خوب نیست برا تراش این قطعه باس از این تیغچه ها برداری.

 

 

به نظرم برای امروز کافیه. حالا باهم به نقد و بررسی این داستان می نشینیم :

در همین ابتدا باید متذکر شد که در زبان فارسی واژه ای به نام سولاخ وجود ندارد وزین پس با تاکید مضاعف بر "ر"  سوراخ تلفظ می کنیم.

1)همان طور که اشاره شد به اشتباه از ماشین کاروسل به جای ماشین تراش رولور نام برده شد ؛ در مورد ماشین رولور به تفصیل در درس اختیاری "ماشین ابزار" بحث خواهد شد، در چند جمله باید گفت : این ماشین به جای مرغکی که در انتهای دستگاه تراش معمولی قرار دارد دارای یک ابزار گیر چرخان با شش جایگاه می باشد که حول محور قایم خود به صورت اتوماتیک می چرخد و به تارت معروف است. معمولا برای تولید قطعات ظریف از جنس برنج و با تیراژ بالا از این ماشین استفاده می شود.

 (2 در مورد دلیل تو خالی ساختن اسپیندل در تمام مراجع و منابع و مکاتب دو علت بیشتر ذکر نگردیده که مورد اول را اوس محمود درست عنوان کردند ولی دلیل دیگر بخاطر وارد کردن قطعه کارهای بلند از سمت چپ دستگاه می باشد.

3) یکی از مهمترین خصوصیات اسپیندل تنظیم لقی آن است. اگر لقی زیاد باشد ، سطح تراشیده شده ناهموار بوده و فرم آن نیز غیر استوانه ای خواهد بود و اگر لقی کم باشد ، اصطکاک و درجه حرارت بالا رفته و باعث خرابی یاتاقان می گردد.

4) برای تنظیم لقی در یاتاقان های غلتکی از بوش مخروطی که روی اسپیندل پرس شده ، می توان استفاده کرد.

5)یکی از بدیهیات نصب دستگاه تراش تراز بودن آن است.در ثانی جنس بستر از چدن خاکستری  است.

6) در عملیات پیشانی تراشی باید نوک ابزار در مرکز کار قرار گیرد . اگر نوک ابزار کمی پایین تر از مرکز قرا گیرد ، زائده ی استوانه ای شکل کوچکی در وسط قطعه کار باقی می ماند و اگر کمی بالا تر قرار گیرد در وسط کار بر آمدگی به صورت محدب ایجاد خواهد شد.

 

تمامی پیشنهادات ، انتقادات ، اعتراضا ت ، اهانات و... به دیده منت پذیرفته می شود.

 www.ssme.ir

pouya matinfar